Wil jij een programma in één handig overzicht ontvangen? Vraag de brochure aan.

Tijdens het congres Toetsen & Examineren in het HO zoeken we de verbinding tussen onderwijs en examinering, doen en denken, borgen en zorgen, wettelijke regels en professionele ruimte, authenticiteit en betrouwbaarheid. Dat doen we samen! Werk jij ook mee aan een ontwikkelingsgericht, verantwoord en innovatief toets- en examenlandschap?

  • Inspiratiesessies: Laat je inspireren door goede voorbeelden en neem een kijkje in de keuken bij andere scholen of initiatieven
  • Workshops: Samen in gesprek en actief aan de slag met het thema van jouw keuze
  • Learning Labs: In twee aansluitende sessies verdiep je je in een bepaald thema. Een soort ‘mini-cursus’ tijdens de congresdag

Programma dag 1: 28 maart

Ronald van Raak

Hoogleraar Erasmiaanse waarden,
Universiteit Rotterdam

OPENINGSKEYNOTE | De Erasmiaanse waarden in onderwijs/wetenschap

Symen van der Zee

Lector Vernieuwend Onderwijs bij Saxion University of Applied Sciences

KEYNOTE | 1000% succesvol succes voor iedere student

De boodschap in de maatschappij is dat je je eigen lot bepaalt en je daar ook zelf verantwoordelijk voor bent. Succes is een keuze. Deze boodschap werkt door in het hoger onderwijs en zorgt voor een focus op zelfregie, zelfsturing en eigenaarschap. Flexibiliteit is het toverwoord. Het gaat om de gepersonaliseerde studentreis. De vraag is of dit nodig, wenselijk en effectief is. En zo niet, wat dan een vruchtbaar alternatief is. In deze lezing gaat Symen van der Zee in op de thematiek en de onderliggende problematiek van de retoriek.

Sylvia Heeneman

Professor in Competentiegericht toetsen en opleiden, Programma-coördinator Bachelor of Medicine, Maastricht University

KEYNOTE | Programmatisch toetsen: evolutie of revolutie? 

Binnen het hoger onderwijs is er veel belangstelling voor programmatisch toetsen, als model en methode om de leer- en beslisfunctie van toetsen en toetsing te integreren, én maximaliseren. Implementatie heeft impact op het gehele programma, het curriculum de organisatie, de mensen. Hoe kan aan de principes van programmatisch toetsen vorm gegeven worden in de implementatie, wat zijn design keuzes? Radicaal en als een revolutie, of stapsgewijs en evolutie door iteraties? In de lezing zullen ook deze belangrijke vragen en keuzes, die de uitkomsten van programmatisch toetsen kunnen beïnvloeden, aan bod komen.

Manu Kapur

Director of the Future Learning Initiative, Professor and Chair of Learning ETH Zürich

KEYNOTE | The future of learning

Renske de Kleijn

Onderwijsonderzoeker en Feedbackfanaat bij UMC Utrecht

KEYNOTE | Van feedbackontvangers naar feedbackgebruikers

Deze workshop bestaat uit 2 delen.

1. Meer studenten over de lat: Haalbare vormen van differentiatie die de prestatiekloof tussen studenten kan verkleinen.

Studenten verschillen van elkaar, hebben andere voorkennis en -kunde. Daarnaast lijken sommigen als vanzelf te leren, terwijl anderen hard moeten knokken. Hoe kun je als docent ondersteuning bieden op maat van élke individuele student, en dit met maar één hoofd en twee handen? Hoe kun je studenten met veel kennis doen excelleren en tegelijkertijd studenten met minder kennis optimale leerkansen bieden zodat ook zij goede slaagkansen hebben op een toets of examen?

In deze sessie bespreken we sterke (en haalbare!) vormen van differentiatie die meer studenten over de lat kunnen krijgen.

2. Meer studenten over de lat: Sterke didactische aanpakken die het leerrendement van àlle leerlingen verhogen.  

“High quality teaching for everyone reduces the need for further differentiation”. Om tot een goede les te komen, is het belangrijk om te begrijpen hoe en wanneer leerlingen bijleren, wanneer het enkel ‘lijkt’ alsof er geleerd wordt en wat het leren belemmert. Het boek Wijze Lessen vertaalt de meest recente wetenschappelijke inzichten op het vlak van leren en instructie naar de klaspraktijk en beschrijft aanpakken waarbij de nadruk ligt op het verbeteren van de prestaties van àlle studenten. Tijdens deze sessie deelt mede-auteur Kristel Vanhoyweghen ook tal van concrete werkvormen die je meteen kan toepassen in je eigen klas of aula.

Kristel VanHoyweghen, Hoofd professionalisering en training – Expertisecentrum voor Effectief Leren bij Thomas More Hogeschool ExCEL

Toegankelijk toetsen voor studenten met dyslexie en de rol van de examencommissie

Machil Deinum, Beleidsmedewerker Utrecht University of Applied Sciences


De relatie tussen ontwikkeling van zelfregulatievaardigheden van studenten en programmatisch toetsen

Innovatieve vormen van toetsen vragen en stimuleren ook nieuwe vaardigheden van studenten. Op HAS Green Academy zijn sinds 4 jaar 2 opleidingen opgebouwd volgens de principes van programmatisch toetsen. In het onderzoek dat wij vandaag presenteren onderzoeken wij in welke mate studeren binnen een programmatisch studie- en toetsprogramma de zelfregulatievaardigheden van studenten ondersteunt. Hierbij gaan wij graag het gesprek aan met deelnemers om te onderzoeken op welke manier verschillende opleidingen met studenten werken aan zelfregulatievaardigheden, en op welke manier dit onderdeel kan zijn van studie- en toetsprogramma.

Suzan van Ierland, Toetsdeskundige | Onderwijskundige bij HAS Green Academy
Niels Bohnen, Docent- en Opleidingscoördinator Toegepaste biologie bij HAS Green Academy


Hoe krijg je summatieve beoordelingen betrouwbaar en valide?

In deze sessie staan we stil bij ‘betrouwbaarheid’ en ‘validiteit’ in een assessmentcontext. Zowel vanuit de theorie als vanuit de praktijk wordt aanschouwelijk gemaakt hoe je die betrouwbaarheid en validiteit kan bewaken en verhogen.

Maarten Goossens, Co-founder Comproved


De didactische waarde van oefenen en
toetsen met behulp van leertechnologie

Het gebruik van toetsen op het gebied van leren, opleiden en onderwijs staat weleens in een kwaad daglicht. Toetsen zouden ertoe leiden dat lerenden leren voor een toets, en niet ‘voor het leven’. Het leerproces wordt dan een demotiverende hordenloop. Je kunt toetsen echter ook als leeractiviteit inzetten:

  • Je kunt toetsen gebruiken voor het activeren van voorkennis.
  • Je kunt toetsen inzetten om te achterhalen of lerenden leerinhouden hebben begrepen.
  • Je kunt toetsen gebruiken om leerstof actief te laten verwerken.

Tijdens deze sessie gaan we in op de mogelijkheden van digitalisering om toetsen als leeractiviteit in te zetten.

Wilfred Rubens, Adviseur, Docent, Projectleider en expert leren en ontwikkelen met behulp van ICT


Hoge ogen gooien: borgen van het eindniveau

Lisette Munneke, Hogeschoolhoofddocent (Senior Researcher) HU University of Applied Sciences


Programmatisch toetsen en de impact op het leren van de student: implementatievoorbeelden van low tot high-stakes assessment

Harold Bok, Vice-decaan Onderwijs faculteit, Diergeneeskunde Universiteit Utrecht
Lonneke Schellekens, PhD student Programmatic Assessment, Universiteit Utrecht


Wat vragen nieuwe ontwikkelingen rondom toetsen van de examencommissie en examinator?

Roel van Krieken, Hoofd Management Consultancy Hobon
Pieter Huisman, Bijzonder hoofdleraar onderwijsrecht aan de Universiteit van Tilburg en Senior Adviseur Hobon

Van promoveren naar presenteren richting groter publiek!

Met onder andere onderzoeksresultaten over:

1. Het borgen van vakoverstijgende competenties in het hoger onderwijs: de casus van informatievaardigheden Kloof tussen professional en academicus

Het Nederlands Kwalificatieraamwerk hoger onderwijs noemt dat de afgestudeerde over een aantal competenties beschikt, waaronder ook (digitale) informatievaardigheden. Ook worden informatievaardighedensdoelen vaak genoemd als onderdeel van 21e eeuwse vaardigheden of digitale geletterdheid. Maar hoe borg je nou deze dat generieke competenties daadwerkelijk door studenten worden verworven? Hoe krijgen student en docent inzicht in de voortgang op deze vakoverstijgende competenties? In deze workshop neem ik je mee in mijn onderzoek naar de didactiek van informatievaardigheden, en verkennen we samen welke bouwstenen kunnen helpen om curriculumoverstijgende leerlijnen te borgen.

Josien Boetje, Onderzoeker didactiek van digitale geletterdheid | Docent Arabisch en Spaans | Trainer bij Toetsrevolutie

2. De wederzijdse impact van leerlingperceptie van leskwaliteit

Hannah Bijlsma, Projectleider en onderzoeker bovensectoraal stelselonderzoek bij Onderwijsinspectie, Leraar Basisonderwijs.